هرمزگان شناسی
استان هرمزگان جنوبي ترين استان ايران است كه در ساحل خليج فارس و درياي عمان قرار دارد .از نظر تقسيمات آب و هوايي اين استان از مناطق گرم و خشك به شمار مي رود. استان هرمزگان با وسعت 8/68475 كيلومتر مربع ، در جنوب ايران بين مختصات جغرافيايي 25 درجه و 23 دقيقه ما تا 28 درجه و 57 دقيقة عرض شمالي ، و 52 درجه و 41 دقيقه تا 59 درجه و 15 دقيقة طول شرقي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است. اين استان از شمال و شمال شرقي با استان كرمان و از سمت غرب و شمال غربي با استانهاي فارس و بوشهر و از شرق با استان سيستان و بلوچستان همسايه مي باشد و جنوب آن را آبهاي گرم خليج هميشه فارس و درياي عمان و نواري بطول تقريبي 900 كيلومتر در بر گرفته است تنگة هرمز ، يكي از حساس ترين و حياتي ترين گذرگاه هاي آبي عصر حاضر قرار دارد . اين تنگة هلالي شكل 187 كيلومتر طول دارد . عمق تنگة هرمز به دليل شيب تند كف آن از قسمت شمال به جنوب متغير است ، به طوري كه در نزديكي جزيرة لارك ، در حدود 36 متر و در ساحل جنوبي نزديك شبه جزيرة مًسنِدام 180 متر است.
تاريخچه شهر بندرعباس
تا قبل ازقرن چهارم هجری در حوالی بندرعباس فعلی
در سال 1622 ميلادی شاه عباس توانست با کمک انگليسی
موقعيت جغرافيايی و وسعت
شهرستان بندر عباس در شمال تنگه هرمز قرار دارد
شهر بندر عباس مرکز شهرستان بندر عباس است. وسعت
نزديکترين شهر به بندرعباس شهر قشم(مرکز جزيره قش
آب و هوا
آب و
جمعِت
شهرستان بندرعباس دارای دو منطقه شهری و روستايی می
بندر و روستای کوچکی بنام سورو وجود داشت.در سال 1514 پرتغالی ها اين دهکده کوچک را برای پياده شدن و بارگيری اجناس از خشکی انتخاب کردند.بدليل خرچنگ زيادی که در سواحل اين بندر وجود داشت نام آن را بندر کامارااو يا گامارائو يعنی بندر خرچنگ گذاشتند. نام متداول بعدی يعنی گامبرون به احتمال زياد از لغت پرتغالی گامارائو اقتباس شده است. ها دست پرتغالی ها را از اين بندر کوتاه کند.به افتخار اين پيرو بندر گمبرون به بندر عباس تغيير نام داد. در تقسيمات فعلی کشوری شهر بندر عباس مرکز استان هرمزگان و يکی از مهمترين مراکز استراتژيکی و تجاری ايران در جوار خليج فارس و دريای عمان می باشد.. وسعت آن27316 کيلومتر مربع است. اين شهرستان از سمت شمال به شهرستان حاجی آباد و از سمت شرق به شهرستانهای ميناب و رودان ازغرب به شهرستان بندر لنگه و از جنوب به خليج فارس و جزيره قشم محدود می باشد. اين شهر که در ساحل خليج فارس واقع شده است حدود 45 کيلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دريا 10 متر می باشد.م) با حدود 28 کيلومتر می باشد. فاصله بندر عباس تا تهران 1333 کيلومتر می باشد. هوای اين شهر گرم ومرطوب است. فصل تابستان در اين شهر نزديک 9 ماه از سال ادامه دارد. باشد که تعداد 98604 خانوار در آن ساکن هستند . | کل جمعيت | خانوار روستايی | خانوار شهری | جمعيت روستايی | جمعيت شهری | تعداد بخش | تعداد دهستان | تعداد آبادی |
| 440643 | 33958 | 64646 | 144161 | 296482 | 3 | 11 | 483 |
بعضي ا
ز آثار باستاني، مساجد و بقاع قديمي شهرستان بندرعباس عبارتند از: 1- عمارت كلاه فرنگي اين ساختمان توسط هلنديها در سال 1110 هجري قمري ساخته شده و قلعه اي با 16 برج و 3 دروازه بوده كه بعنوان اداره گمرك استفاده مي شده است.
2- - حمام گله داري اين حمام از پنج گنبد بزرگ و كوچك ساخته شده و به حمام شاه عباس نيز معروف است.
3- معبد هندوها این معبد در سال 1310 توسط هندوهاي ساكن بندرعباس به سبك معماري هندي و توسط معماران هلندي بنا شده و در حال حاضر به عنوان موزه تاريخي استفاده مي شود. اين معبد در مركز شهر و در خيابان امام خميني واقع شده است.
4- مسجد ناصري كه در سال 1304 هجري قمري ساخته شده است.
5- مسجد صحراباغي اين مسجد در سال 1310 هجري قمري بنا شده است.
6- مسجد گله داري تاريخ ساخت آن مربوط به 1296 هجري قمري مي باشد.
7- مسجد جامع در سال 1175 هجري قمري بنا شده است.
8- آرامگاه امام زاده سيدمظفر اين آرامگاه از زيارتگاههاي عمده استان محسوب مي شود و در بلوار امام خميني واقع است.
9- مجموعه بركه هاي سنتي اين بركه ها كه تاريخ بناء آنها به دوره صفويه باز مي گردد در بندرعباس قرار دارند.
مركز استان : بندر عباس
در قرن چهارم هجري در حوالي بندرعباس فعلي ، بندر و روستاي كوچكي به نام «سورو» وجود داشت كه جغرافيانويسان قرن چهارم هجري قمري از آن نام برده اند . برخي معتقدند «شهرو» كه اصطخري به عنوان «دهي كوچك بر كنار دريا» از آن نام برده، همان بندر «سورو» است. اين بندر در سال 924 هجري قمري «بندر جرون» خوانده مي شد و دهكده اي كوچك بود و در روبه روي سواحل شمالي جزيرة پر اهميت «هورموز» آن روزگار ، قرار داشت . در سال 1514 ، پرتغالي ها اين دهكدة كوچك را براي پياده شدن ، و بارگيري اجناس از خشكي انتخاب كردند . به دليل خرچنگ زيادي كه در ساحل اين بندر وجود داشت ، نام آن را «بندر كامارااو» يا «كامبارائو» ، يعني بندر خرچنگ گذاشتند . نام متداول بعدي ، يعني «گمبرون» يا «گامبرون» به احتمال زياد از لغت پرتغالي «گامارائو» اقتباس شده است. در سال 1622 ميلادي شاه عباس توانست با كمك انگليسي ها دست پرتغالي ها را از اين بندر كوتاه كند . به افتخار اين پيروزي «بندر گمبرون» به «بندر عباس» تغيير نام داد . تا قبل از سال 1650 ميلادي (1070 هجري قمري) بندرعباس حصار نداشت ؛ ولي از اين زمان دور شهر را محصور كردند و بر امنيت آن افزوده شد . انگليسي ها و هلنديها در بندرعباس تجارتخانه ، و در كنار دريا عمارت زيبايي بنا كردند . در اين بندر لنگرگاه مناسبي وجود داشت ؛ لذا اكثر كشتي هاي بزرگي كه از هند براي ايران و عثماني و ساير نقاط كالا حمل مي كردند ، در اين بندر لنگر مي انداختند.هلنديها در سال 1110 هجري قمري (1698 ميلادي) با كسب اجازه از دولت ايران ، شهر تازه اي با بافت و معماري ويژه ، در وسط شهر بندرعباس بنا نمودند . (عمارت كلاه فرنگي در همين ايام بنا شده است) بافت و شكل ظاهري شهر جديد تا سال 1135 هجري قمري دوام يافت. در تقسيمات فعلي كشوري شهر بندرعباس مركز استان هرمزگان است . اين شهر يكي از مهم ترين مراكز استراتژيكي و تجاري ايران در جوار خليج فارس و درياي عمان است . بارانداز شهيد رجايي ، اسكلة عظيمي است كه بخش وسيعي از مبادلة كالاهاي تجاري بين ايران و ديگر كشورها از طريق آن صورت مي گيرد . بندر عباس از طريق راههاي دريايي ، راه آهن ، جاده هاي ترانزيتي درجة يك و از طريق هوا به كلية مناطق داخلي و ديگر كشورهاي جهان مرتبط است.
ميناب
ميناب ازشهرستانهاي سرسبز ، آباد و با رونق استان و دومين شهر بعد از بندرعباس است .رودخانه پرآب و شيرين ميناب ، علاوه بر آبياري نخلستانها و مزارع ،آب شرب شهر بندرعباس را نيز تأمين مي كند . فاصله ميناب تا بندرعباس 104 كيلومتر است . قلعه هزاره ، باغات انبه ،سد استقلال از جاذبه هاي ديدني ميناب هستند .پنجشنبه بازار كه محل فروش صنايع ديدني ميناب است از رونق خاصي برخوردار مي باشد.
بندر لنگه
اين شهربه بندر مرواريد شهرت داشته و داراي بافت شهري بسيار زيبا يي است . بندرلنگه از لحاظ قدمت داراي دومين مدرسه كشور ، دومين فرودگاه كشور و نيز شهرداري آن با قدمتي صد ساله داراي اولين طرح جامع شهري در كشور مي باشد .از آثار تاريخي اين شهر مي توان به خانه فكري ، خانه بلوكي ، خانه شيخ سلطان العلماء ، خانه بستكي ، مسجد ملك بن عباس و بركه هاي متعدد اشاره كرد .
رودان
اين شهرستان در شرق استان هرمزگان واقع و داراي استعدادهاي طبيعي و يكي از قطبهاي مهم كشاورزي محسوب مي شود . فاصله رودان تا بندرعباس 110 كيلومتر است
حاجي آباد
اين شهرستان در 175 كيلومتري شمال بندرعباس واقع است . نسبت به ساير شهرستانهاي استان داراي آب و هواي مطبوع تري مي باشد از نقاط ديدني و تفريحي اين منطقه مي توان به آبشار تزرج اشاره كرد.
جاسك :
جاسك يكي از مهمترين بنادر تجاري و صيادي است كه آنرا جك و رأس الجاسك نيز نام نهاده اند .از جاذبه هاي ديدني اين منطقه مي توان به سواحل شني و صخره اي ، جنگل حرا ، غارهاي سادرمن و آبگرم پوراف اشاره كرد . شايان ذكر است كه غارهاي سادرمن در ميان كوهستانهاي شمال شرقي جاسك و در امتداد يكي از شعبات رودخانه جاسك كهنه قرار دارد .
جزيره قشم:
قشم بزرگترين جزيره ايراني خاورميانه در خليج فارس است .فاصله قشم تا بندرعباس 22كيلومتر بوده . از جاذبه هاي توريستي اين منطقه مي توان به قلعه پرتغايها ، غارخربس ، كارگاههاي لنج سازي درگهان ، باشگاه هوايي و معماري محلي لافت اشاره كرد .جنگل حرا (مانگرو) يكي از منحصر به فرد ترين اكوسيستمهاي سواحل جنوبي ايران مي باشد كه مساحتي بالغ بر 20 هكتار را شامل مي شود
كيش
جزيره كيش حدود 90 كيلومتر مربع مساحت دارد فاصله آن از راه دريايي تا بندرعباس 300 كيلومتر و جزيره قشم 255 كيلومتر مي باشد . جزيره مرجاني كيش يكي از جذاب ترين جزاير خليج فارس بوده و از طبيعتي زيبا ، سبز ومنحصر به فرد با سواحلي آرام ، ماسه هاي مرجاني ، آب زلال و درياي شفاف با انواع ماهيهاي رنگارنگ و تزئيني برخوردار مي باشد .
ابوموسي
شهرستان ابوموسي ، جنوبي ترين شهرستان كشور ايران محسوب مي شود و مجموعه اي از جزاير تنب بزرگ ، تنب كوچك ، فارور و سيري را داراست . سواحل بكر و ماهيهاي زيبا و رنگارنگ از جاذبه هاي اين شهرستان است .
بستك
شهرستان بستك در شرق بندرعباس قرار دارد و داراي فرهنگ و تاريخي غني است .از جاذبه هاي گردشگري آن مي توان به حمام بستك ، كاروانسرا و بازار قديم بستك اشاره كرد.
فين
فين يكي از بخشهاي شهرستان بندرعباس است و در 90 كيلومتري شمال بندرعباس واقع است . از پتانسيلهاي گردشگري اين بخش مي توان به جاذبه هاي طبيعي (چشمه ، رودخانه ،آبشار و نخلستا نهاي متراكم )جاذبه هاي تاريخي (قلعه فين و آسياب ) و مجموعه استخر اشاره نمود .
آثار تاريخي
آثار تاريخي زيادي در استان هرمزگان باقي مانده است كه در ذيل به عنوان نمونه به مواردي از آنها اشاره كوتاه مي شود .
١- معبد هندوها
ساختمان اين معبد در سال 1310 هـ .ق ، در زمان حكومت محمد حسن خان سعد الملك احداث شده است .اساس ساختمان اين معبد عبارت است از يك اتاق چهار گوش مياني كه بر روي آن گنبدي قرارگرفته است . سبك معماري اين گنبد رامقرنس هاي پيرامون آن از گنبدهاي سراسر ايران متفاوت ساخته است .طرح اين بنا كاملاً از معماري معابد هندي متأثر است.
2-قلعه هزاره
تنها بناي تاريخي شهرستان ميناب ، قلعه اي است موسوم به قلعه هزاره كه تا اواخر دوره قاجار مركز حكومت محلي بوده است . در اطراف آن خندقي كنده شده بود و صد سرباز در قلعه مستقر بوده و نگهباني مي داده اند .
