جاذبه های تاریخی
معبد هندوها
ساختمان اين معبد، در سال 1310 هجري قمري ، در زمان حكومت محمد حسن خان سعدالملك احداث شده است . اساس ساختمان اين معبد عبارت است از يك اتاق چهارگوش مياني كه بر روي آن گنبدي قرار گرفته است . سبك معماري اين گنبد را مقرنس هاي پيرامون آن نه تنها از ديگر گنبدهاي موجود در سواحل خليج فارس ، بلكه از گنبدهاي سراسر ايران متفاوت مي سازد. طرح اين بنا كاملاٌ از معماري معابد هندي متاثر است . اين معبد از جمله نشانه هاي معدود تاريخي بندرعباس است كه توجه هر تازه واردي را به خود جلب مي كند و امروزه در كنار يكي از خيابانهاي اصلي شهر قرار دارد.
نيايشگاه ميترا
در پانزده كيلومتري شهر قشم ، در مسير راهي كه به منطقه باستاني جزيره يا خربس و سپس به بندر سوزا منتهي مي شود، يك رشته كوه طولاني وجود دارد كه در دل آن معماري صخره اي شگفت انگیزی قرار دارد. ورود به اين فضاي صخره اي از طريق روزنه هاي غار مانندي ممكن است كه تعداد آنها به نه روزنه در سه رديف مي رسد. در رديف بالا شش، در حاشيه وسط دو و در پايين يك روزنه تعبيه شده است .
درپشت روزنه ها، تالاري به مساحت 25 متر مربع و با ارتفاع 2/70 متر در دل صخره و سنگ حفر شده است . سقف تالار مسطح است . اين تالار محل به جاي آوردن مراسم مذهبي ويژه اي براي بزرگداشت در گذشتگان ، و به احتمال بسيار قوي مركز پرستش ( ايزدمهر ) يا ( ميترا ) بوده است . بررسي اجمالي و جزئيات داخلي آن ، نشانگر احداث در دوره مادها است . اين مجموعه ، از نظر نما سازي ، با معبد يا آرامگاه صخره اي ( كلات خورموج ) در دامنه كوه مند بوشهر شباهت بسيار دارد . هم جواري اين محل با شهر باستاني خربز نشان مي دهد ، در دوره مادها يك تمدن بزرگ پيشرفته در جزيره قشم وجود داشته است.
قلعه پرتغاليهاي جزيره هرمز
اين قلعه كه در ضلع شمالي جزيره هرمز و در ساحل دريا قرار دارد ، مهم ترين قلعه باقي مانده از روزگار تسلط پرتغالي ها بر سواحل و جزاير خليج فارس است . اين قلعه به فرمان آلفونسوآلبركرك دريانورد پرتغالي در سال 1507 ميلادي ، در محلي موسوم به مورنا احداث شد. قلعه به شكل چند ظلعي نامنظم است . ساختمان آن بسيار محكم است و ديوارهايي به قطر 3/5 متر با چند برج به ارتفاع 12متر دارد. تاسيسات قلعه شامل انبارهاي تسليحات ، آب انبار و اتاق هايي با سقف هلالي است . در زمان شاه عباس كه به استعمار پرتغالي ها در ايران خاتمه داده شد، اين قلعه به دست امام قلي خان از سرداران شاه عباس فتح گرديد.
قلعه لشتان
اين قلعه در 6 كيلومتري شرق بندرلنگه قرار گرفته و تاريخ بناي ان سال 904 هجري قمري است . با توجه به تاريخ مذكور، گروهي معتقدند كه ساخت اين بنا به زمان سلطه و قدرت پرتغالي ها بر خليج فارس مربوط است . جمعي نيز عقيده دارند، اين قلعه در عهد هخامنشي احداث شده و بيش از 2000 سال قدمت دارد. در حال حاضر ، بجز حصار بند و اثار مخروبه روي ديوارها ، اثر ديگري از ساختمان قلعه باقي نمانده است . در داخل قلعه لشتان ، چندين قبرستان ، ده ها بركه آب و انبار آذوقه و آثار فراوان ديگري به جاي مانده است .
قلعه هزاره (بي بي مينو )
تنها بناي تاريخي شهر ميناب ، قلعه اي موسوم به قلعه هزاره است . مردم بومي اين قلعه را بي بي مينو مي نامند و معتقدند كه در روزگاران گذشته دو خواهر به نام هاي بي بي مينو و بي بي نازنين اين شهر را بنا كرده اند.گويا در گذشته دو قلعه وجود داشته كه يكي از قلاع ويران شده و تنها قلعه باقي مانده ، به نام قلعه هزاره يا قلعه بي بي مينو شهرت يافته است .اين قلعه تا اواخر دوره قاجار مركز حكومت محلي بود و در اطراف آن ، خندقي كنده شده بود. در آن زمان هميشه صد سرباط مسلح در قلعه مستقر بوده و نگهباني مي داده اند. در حال حاضر، از اين قلعه مخروبه اي باقي مانده است .
پل لاتيدان
پس از اخراج پرتغاليها از ايران، رفته رفته از اهميت بندري جزيره هرمز كاسته شد و بندرعباس جاي آن را گرفت و مهمترين بندر ارتباطي ايران گرديد. پل لاتيدان در مسير كاروان روي لار- بندرعباس ، در جهت گسترش امور بازرگاني احداث شد. اين پل در 50 متري غرب بندرعباس بر روي رودخانه كل (كول ) ايجاد شده و يادگار دوره صفوي است . بر خلاف پلهاي ديگر دوره صفوي كه آجري هستند، اين پل از سنگ بدون شكل ساخته شده و از طويلترين پلهاي ايران است . اين پل داراي صد دهانه بوده است كه در حال حاضر 33 دهانه آن مشهود است كه در ميان آنها چشمه طلاق هايي در دو طبقه تعبيه شده اند. بناي اين پل از عاليترين طرحهاي پل سازي ايران قديم محسوب ميشود.
قلعه پرتغاليهاي جزيره قشم
در انتهاي شمال شرقي جزيره قشم، يك قلعه قديمي و مخروبه وجود دارد . اين قلعه را در سال 1030 هجري قمري (1621ميلادي ) به دستور پادشاه اسپانيا در مسير بندر قشم ساخته اند. اين قلعه در سال 1622 به دست سپاهيان ايران فتح گرديد و تا امروز نيز آثار ديوار خارجي آن باقي مانده است . قلعه مذكور دو حصار و برجهايي در چهار گوش دارد . در پشت حصار بيروني قلعه ، خندقي وجود داشته كه اينك پر شده است . ديوار سازي قلعه با سنگهاي مرجاني و سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج به شكل بناهاي عهد ساساني انجام گرفته است . در ميان خرابه هاي قلعه هنوز هم تعدادي لوله زنگ زده توپ وجود دارد . چهار لوله از اين لوله ها را در اطراف در ورودي پاسگاههاي قديمي شهر قشم و لافت نصب كرده اند و چند لوله توپ ديگرنيز به بندر لنگه حمل شده است.